Wzrastający ruch pojazdów i nieprzystosowane pod względem bezpieczeństwa drogowego drogi i ulice stanowią problem i zagrożenie dla ich mieszkańców. Na szczególną uwagę i troskę zasługują w tym przypadku najmłodsi tj. dzieci codziennie odbywające podróże dom-szkoła i szkoła-dom. Dobro dzieci, tej części społeczeństwa, która nie może w pełni sama wpływać na swoje bezpieczeństwo i pod tym względem zależnej od decyzji dorosłych, leży wyłącznie w gestii odpowiedzialności rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół oraz władz lokalnych, a dalej centralnych. To naszym zadaniem jest zapewnienie najmłodszym odpowiadające im potrzebom warunki życia gospodarczego, społecznego i kulturalnego oraz odpowiedni poziom bezpieczeństwa we wszystkich tych obszarach.

Ruch drogowy i nieodpowiednio przystosowane do niego ulice są realnym zagrożeniem dla najmłodszych. Dowodem na to są wypadki z udziałem dzieci, o których słyszymy w radio, telewizji, czytamy w prasie, a co gorsza dotknęły albo mogą dotknąć naszych najbliższych i nasze dzieci. Rocznie ginie w Polsce w wyniku wypadku drogowego 300 dzieci, a 10 000 zostaje rannych.

Problem bezpiecznej drogi dom - szkoła - dom najczęściej dotyczy dzieci w wieku od 6 do 15 lat. Miejsca wypadków z młodszymi dziećmi w wieku tzw. przedszkolnym najczęściej lokalizowane są w pobliżu miejsca zamieszkania. Dochodzi do nich często w wyniku braku lub złej opieki ze strony dorosłych.

Dzieci, jako grupa pieszych uczestników ruchu drogowego charakteryzują się następującymi, specyficznymi cechami:

  • są niższe niż dorośli, przez co pole ich widzenia jest inne oraz są trudniej zauważalne (szczególnie te w wieku poniżej 10 lat),
  • mają węższe pole widzenia i w mniejszym stopniu rozróżniają kierunki dźwięków,
  • mają trudności z oceną prędkości pojazdu i dystansu od niego,
  • ich czynności i postępowanie jest trudniej przewidywalne niż postępowanie dorosłych,
  • mają mniejszą podzielność uwagi,
  • mają mniejsze doświadczenie bycia pieszym uczestnikiem ruchu niż osoby dorosłe.

Analiza otoczenia szkół wskazuje, że występują liczne mankamenty w organizacji bezpieczeństwa ruchu dzieci przy szkołach. Głównymi z nich są:

  • błędy planistyczne związane z wielkością szkoły, jej lokalizacja oraz rejonizacja dzieci,
  • źle zorganizowane otoczenie szkoły,
  • nieprawidłowości i niekonsekwencje w organizacji ruchu na drodze dojścia dzieci do szkoły, od miejsc schodzenia się dróg dojścia dzieci,
  • brak udogodnień na przejściach przez drogi i ulice o dużym natężeniu ruchu i dużej prędkości pojazdów (wyspy, zawężenia, sygnalizacja świetlna),
  • praktycznie brak nadzoru nad zachowaniem dzieci i kierowców w pobliżu szkoły,
  • złe zachowania rodziców (kierowców i odprowadzających dzieci),
  • nieprawidłowe zachowania dzieci,
  • niezadowalający poziom wiedzy o bezpieczeństwie i kulturalnym zachowaniu się w ruchu drogowym.

Badania prowadzone w krajach OECD [OECD 1983] wskazują, że dzieci mają ograniczone możliwości mentalne, które utrudniają im prawidłowe zachowanie się w ruchu drogowym. Można wyróżnić cztery fazy towarzyszące przejściu przez jezdnię: obserwacja ? percepcja ? ocena ? decyzja, którym towarzyszy proces myślowy. W pierwszych dwóch fazach problemami są: ograniczone pole widoczności u małych dzieci (poniżej 10 lat) spowodowane niskim położeniem oczu i występowaniem wielu przeszkód na wysokości oczu (pojazdy, żywopłoty itp.) oraz problemami z prawidłową oceną prędkości pojazdów. W trzeciej i czwartej fazie decyzja podejmowana jest na podstawie oszacowania możliwych alternatyw (poprzez oszacowanie ryzyka na podstawie nabytej wiedzy lub doświadczeń wcześniejszych) i zaakceptowaniu ryzyka. Duże trudności w podejmowaniu decyzji mają dzieci młodsze, które akceptują większe luki czasowe w potoku, a jeżeli decydują się na przejście to wykonują je biegiem, aby jak najszybciej pokonać “niebezpieczny” ich zdaniem obszar.

Natomiast z badań francuskich [BRD] wynika, że największe ryzyko bycia ofiarą wypadku przypada na dzieci w wieku 7 lat, gdyż:

  • wiek 7 lat jest granicą między dzieciństwem i młodością, z którą wiąże się większa samodzielność nie poparta doświadczeniem,
  • wiek 7 lat to moment, kiedy dziecko zaczyna samodzielnie podróżować np. do szkoły, a nie jest jeszcze odpowiednio przygotowane do prawidłowych i bezpiecznych reakcji na złożoność ruchu drogowego.

Problem bezpieczeństwa ruchu pieszego jest bardzo złożony, dlatego należy nieustannie badać i analizować poziom bezpieczeństwa tego ruchu i skutecznie reagować na pojawiające się wszelkie niekorzystne tendencje. Każdemu dziecku należy zapewnić bezpieczne warunki drogi dom - szkoła - dom. W Polsce głównym problemem wynikającym ze złej polityki urbanistycznej prowadzonej w latach powojennych jest zła lokalizacja szkół. W warunkach tych dzieci często zmuszone są do pokonywania >dużych odległości w drodze dom-szkoła, przechodzenie przez jezdnie dróg o dużym natężeniu ruchu.

 

statystyki 2007

 

W 2007 roku w województwie pomorskim 446 dzieci zostało rannych, 10 odniosło obrażenia śmiertelne. Największą ilość ofiar, zarówno rannych jak i śmiertelnych odnotowano, tak jak w latach ubiegłych, w grupie pieszych – 193 ofiary ranne i 2 ofiary śmiertelne. Grupa wiekowa, w której zanotowano największą ilość obrażeń ciała to dzieci między 11 a 15 rokiem życia (209 ofiar stanowi ponad 47% ogółu ofiar rannych wśród dzieci).
Tendencje zmian wśród dzieci jako ofiar wypadków drogowych nie są zadwalające. Mimo sukcesywnego spadku od roku 2002, w zeszłym roku liczba ofiar wśród najmłodszych uczestników ruchu wzrosła. W stosunku do roku ubiegłego liczba ofiar rannych jest wyższa o 9% a ofiar śmiertelnych 233%.